محمد مهريار
610
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
واژهشناسى : پيداست كه اين نامواژه از دو جزء « كر + اوج » تركيب يافته است . جزء اول « كر » به معناى قنات است و همان است كه در كرسنگ و كرچگان ، كرهنگ ، كرسگان و غيره ديده مىشود « 1 » ولى گاه اتفاق مىافتد كه حركت « كاف » كه تحتتأثير جزء دوم قرار گرفته و سهلتر تلفظ مىشود كه آن را به صورت ضمهء جزء دوم تلفظ كنند بنابراين صورت كراوج ( به فتح « كاف » تازى ) به كروج ( به ضم « كاف » تازى ) تبديل مىشود و اما جزء دوم « اوج » همان صورت ديگرى از « اوز » و « ايز » و « ايج » و « ايش » و امثال اينهاست . كه مكرر گفتهايم صورت و ممال « يايى » و « واوى » براى نسبت به ( Ow ) اوستايى به معنى آب « او » مىباشد و دو جزء روى هم به معناى قنات آب است . در اطراف ايران به اين صورتها مشابهات و نظاير بسيار داريم كه همه صحت تحقيق ما را تأييد مىكند . از جمله كروج ( اصفهان ، بندرعباس ، سبزوار ، مشهد ) ، كروچك ( مشهد ) ، كروچاو ( مهاباد ) ، كرووه ( كاشان ) ، كرويه ( بندرلنگه ، بهبهان ، شهرضا ) و كروز ( سنندج ، سبزوار ) و كروس ( گرمسار ) و غيره و غيره كه همهء اين واژهها داراى تركيبى به همين صورت كه گفتيم مىباشد . تنبيه : ظاهرا تلفظ حاضر نامواژهها از فتحه و ضمه و كسره از كيفيت گويشها و در تطور آنها مورد اعتنا نيست . كروه Karve ( h ) كروه ( به فتح « كاف » اول تازى و كسر « واو » ) نام ديهى است از دهستان براآن جنوبى كه در 27 كيلومترى شرق اصفهان واقع شده است . اين نام معماسان بر ديه كوچكى نهاده شده است كه در سال 1355 فقط 238 نفر جمعيت داشته « 2 » در حال حاضر بىشك جمعيت آن بيشتر است چون وضع تمام بلوك براآن از لحاظ اقتصادى بهبود يافته و اوضاع اجتماعى و بهداشتى نيز ترقى بسيار كرده است و علت آن افزايش آب رودخانه و سهولت حفر چاههاى عميق و نيمهعميق در اين ناحيه است . دربارهء براآن در اين كتاب عنوان خاصى منعقد كردهايم « 3 » و اطالهء مقال را در اينجا بىمورد مىدانيم فقط اين نكته را متذكر شويم كه
--> ( 1 ) - ن . ك . به : اين نامواژهها در همين فرهنگ . ( 2 ) - ن . ك . به : فرهنگ جغرافيايى اصفهان . ( 3 ) - ن . ك . به : عنوان براآن در همين فرهنگ .